/// AVUKATLIK BÜROSU /// ______________________________________________________
Av. Reyhan Kayışlı
Gsm : 0532 601 48 61 ___________________________________________ Tel: 0212 231 84 24
Millet Cd. Kesedar Apt. No:121 Kat: 4 Çapa / İSTANBUL
ANA SAYFA HAKKIMIZDA FAALİYET ALANLARIMIZ MAKALELER ÖRNEK VEKALETNAME İLETİŞİM

Google Maps

AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ
AVUKATLIK ÜCRET SÖZLEŞMESİ


BOŞANMA DAVALARI

MAHKEME KARARLARININ TANINMASI VE TENFİZİ

ÖNALIM (ŞÜFA) HAKKI DAVALARI

ŞAHIS ŞİRKETLERİ VE LİMİTED ŞİRKET

ÇOCUĞUN ANNENİN SOYADINI ALABİLMESİ

HAKARET VE SÖVME YOLUYLA KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI

MİRAS HUKUKUNDA VASİYETNAME

MİRASIN GERÇEK VEYA HÜKMİ REDDİ

HUKUK SİSTEMİNDE ASLİ MÜDAHALE VE FERİ MÜDAHALE

ADANA BAROSU 26. G.K'NA SUNULAN DEKLARASYON ÖZETİ


T.C. ADALET BAKANLIĞI
T.C. YARGITAY BAŞKANLIĞI
T.C. DANIŞTAY BAŞKANLIĞI
T.C. ANAYASA MAHKEMESİ
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
AVR.İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ
İSTANBUL BAROSU
ÇAĞDAŞ HUKUKÇULAR DERNEĞİ
HUKUKİ YARDIM
MEVZUAT BİLGİ SİSTEMİ


TÜRKİYE İL İL AVUKAT LİSTESİ
SEKTÖR REHBERİ
SEKTÖR REHBERİ
ŞİRKETLER
SEKTÖREL WEB DİZİNİ


ALTUNTAŞ AVUKATLIK BÜROSU

IP ADRESİNİZ

HUKUK SİSTEMİNDE ASLİ MÜDAHALE VE FERİ MÜDAHALE

Av.Reyhan Kayışlı

Açılmış olan bir davaya taraflar dışında, dava sonucunda hukuki durumu veya bir hakkı etkilenecek olan üçüncü kişinin katılımına davaya müdahale denmektedir. Yürürlükte olan hukuk sisteminde iki türlü müdahale tanımlanmaktadır. Asli müdahale ve feri müdahale...

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun "Üçüncü Şahsın Müdahalesi" başlığıyla 53 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan müdahale şekli feri müdahaledir. HUMK 53. Maddesi metni "hakkı veya borcu bir davanın neticesine bağlı olan üçüncü şahıs, iki taraftan birine iltihak için davaya müdahale edebilir" şeklindedir. Görüldüğü gibi feri müdahalede, müdahil üçüncü kişi, davanın taraflarından birinin (ya davacı ya da davalı) yanında davaya katılır. Kendisinin açtığı ayrı bir davası; tarafların ikisinden de bağımsız bir hak iddiası yoktur. Yanında davaya katıldığı asıl tarafın yardımcısı durumundadır. Yargılama sonunda verilen hüküm ise ancak davanın asıl taraflarına yöneliktir; feri müdahil hakkında bağımsız bir hüküm kurulamaz. ("HUMK madde 57. Müdahil iltihak ettiği tarafla birlikte hareket eder. Fakat hüküm iltihak olunan tarafa muzaf olarak verilir.")

Feri müdahil davanın bağımsız bir tarafı olmadığı için dava sonunda verilen hükmü tek başına temyiz edemez, karar düzeltme isteyemez ve hükmü icraya koyamaz. Bunun, yargılama giderleri bakımından doğuracağı sonuç ise HUMK 420. Maddesiyle düzenlenmiştir. "Davaya müdahale eden kimsenin iltihak ettiği taraf mahkûm olursa yalnız müdahale masrafıyla mahkûm edilir. Aksi halde bu masraf diğer tarafa tahmil olunur" şeklindeki düzenlemeye göre davada yanında yer aldığı tarafın davayı kaybetmesi halinde müdahil, müdahale masrafı dışındaki yargılama giderlerinden ve karşı taraf vekâlet ücretinden sorumlu tutulamaz.

"Kural olarak, bir davanın sonucunda verilen hüküm, sadece, o davanın tarafları açısından kesin hüküm ifade etmektedir. Bununla birlikte, dava sonucunda verilecek hükmün, üçüncü kişinin hukuki durumunu dolaylı biçimde etkilemesi söz konusu ise, üçüncü kişinin; taraflardan birinin yanında ve onun yardımcısı sıfatıyla davaya katılabilmesine olanak tanınmıştır. Pozitif hukukumuzda, bu katılmaya; "müdahale"; taraf sıfatına sahip olmayan üçüncü kişiye de; "müdahil" denilmektedir …………. Buna göre, anılan Kanun'un 53. maddesinde; hakkı veya borcu bir davanın neticesine bağlı olan üçüncü şahsın iki taraftan birine iltihak için davaya müdahale edebileceği belirtilmiş ve 57. maddesinde de; müdahilin iltihak ettiği tarafla birlikte hareket edeceği, fakat hükmün iltihak olunan tarafa muzaf olarak verileceği kurala bağlanmıştır. Belirtilen hükümlere göre; derdest bir davanın her aşamasında o davaya katılmada hukuki yararı bulunduğunu iddia edebilen ve bu iddiası yargı yerince kabul edilerek davaya katılan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafın yardımcısı olduğu, taraf sıfatı bulunmadığı için de kendisine yönelik biçimde hüküm oluşturulamayacağı açıktır. Müdahile yönelik biçimde hüküm oluşturulamama durumu ise, müdahil açısından bir takım önemli hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Bu hukuki sonuçlara, müdahilin tek başına hükmün icrasını isteyememesi, temyiz, karar düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi gibi kanun yollarına başvuramaması örnek olarak verilebilir. Bununla birlikte; anılan Kanun'un 420. maddesinde belirtilen ve davaya müdahale eden kimsenin yanında katıldığı tarafın haksız çıkması (mahkûm olması) durumunda yalnız müdahale masrafıyla mahkûm edileceği, aksi halde, bu masrafın diğer tarafa yükletileceği biçiminde ifadelendirilen kuralın, müdahile yönelik biçimde hüküm oluşturulamama durumunun bir istisnası olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Şöyle ki; "müdahale gideri" ile "yargılama gideri" kavramları birbirinden tamamen farklı kavramlardır. Müdahale masrafının kural olarak; müdahil tarafından peşin olarak yatırılan başvurma harcı ve davaya katıldığı andan itibaren katlanmak zorunda kaldığı diğer giderler toplamından oluştuğu kabul edilmektedir…….. Buna göre, müdahale gideri kavramı içinde yer almayan ve sadece davanın tarafları açısından geçerli olan avukatlık ücreti ile ilgili olarak müdahile yönelik hüküm tesis edilmesi hukuken mümkün değildir."(i)

HUMK 53 ve devamı maddeleriyle feri müdahale düzenlenmişken; kanunda asli müdahale düzenlenmemiştir. Davaya asli müdahale, esas olarak Yargıtay kararlarıyla kabul edilmiş ve HUMK' un feri müdahaleyi düzenleyen maddelerinden yola çıkılarak uygulanma alanı bulmuştur. Yerleşmiş Yargıtay kararlarına göre asli müdahale, feri müdahaleden farklı olarak; açılmış bir davanın konusu üzerinde, davanın her iki tarafından da (davacı ve davalı) bağımsız, tarafların iddialarına karşıt bir hak sahibi olduğunu iddia eden üçüncü kişinin davaya katılmasıdır. Burada, müdahil üçüncü kişi, hem davacının, hem de davalının iddialarına itiraz ederek, kendisinin asıl hak sahibi olduğu iddiasıyla davanın taraflarına karşı ayrı bir dava yöneltmektedir.

"Asli müdahale, bir davada, bir kimsenin kendi hakkını korumak için fer'i müdahale olduğu gibi taraflara bağlı olmaksızın iddiada bulunması demektir."(ii)

"Bir kimsenin hukuki yararı ile davanın taraflarının hukuki yararı çatışırsa, o kişi açılmış davaya asli müdahil olarak katılabilir"(iii)

"Bir kimse açılmış bir davada taraflar ile yarar çatışması halinde bulunduğunu ileri sürdüğü takdirde o davaya asli müdahil olarak katılabilir. Böylece müdahil bir anlamda o davanın taraflarını karşısına alarak davacı durumuna gelmiş olur."(iv)

"Bilindiği gibi uygulamada davaya iki türlü müdahale söz konusudur. Birisi fer'i müdahale olup, bu tür müdahalede katılanın bağımsız hak talebi olmayıp müdahale ettiği tarafla birlikte hareket etmesidir. Örneğin birlikte olduğu taraf kararı temyiz etmediği taktirde kendisi tek başına temyiz talebinde bulunamaz. Asli müdahalede ise, davaya müdahale eden kişi görülmekte olan bir davada o, davanın taraflarının hak sahibi olmayıp, onlardan ayrı ve bağımsız olarak kendisinin hak sahibi olduğunu iddia etmektedir……… Yine müdahil davacı N.'in açtığı davada sair davanın taraflarının zorunlu dava arkadaşı olarak birlikte davalı olarak bulunması gerekirken birisinin davacı birisinin davalı olarak yazılması da düzeltilmesi gereken bir husustur."(v)

Bugün geniş bir uygulama alanı bulan asli müdahale kurumu; TBMM hukuk komisyonunda bulunan yeni HUMK tasarısında ayrı bir madde olarak düzenlenmiştir. Tasarının 70. Maddesi "(1) Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir. (2) Aslî müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır." Şeklindedir.

Gerek yerleşmiş Yargıtay kararları gerekse de tasarı metni dikkate alındığında asli müdahale ile feri müdahale arasındaki esas farkın, müdahilin davanın konusu üzerindeki hakkının ve hukuki yararının niteliği olduğu görülüyor. Müdahilin hukuki yararı, davanın taraflarından birisinin menfaatiyle uyum gösteriyorsa, müdahil bu tarafın yanında feri müdahil olarak davaya katılacak; davanın konusu üzerinde taraflardan her ikisinin menfaati ile çatışan bir hukuki yararı varsa asli müdahil olarak davasını, asıl davanın her iki tarafına (davacı ve davalıya) da yöneltecektir. Asli müdahilin davacı olduğu davasında, ilk davanın tarafları, birlikte davalı durumuna gelecektir. Örneğin, davacı A' nın, davalı B üzerine kayıtlı bir gayrı menkulün kendi adına tescili ile ilgili açtığı bir davada; üçüncü kişi C, dava konusu gayrı menkulün davacı ve davalıya değil, kendisine ait olduğu iddiasında bulunursa, davaya asli müdahil olacaktır. C' nin A ile arasında kira kontratı olduğundan bahisle davacı A' nın yanında davaya katılması durumda ise C feri müdahil olacaktır. Asli müdahalede, asli müdahilin davası ayrı bir dava niteliğinde olduğundan, feri müdahaledekinden farklı olarak yargılama sonunda asli müdahille ilgili bağımsız bir hüküm kurulabilirken, feri müdahil hakkında asıl davadan bağımsız bir hüküm kurulamayacaktır.

dipnotlar

(i) Danıştay 2. Dairesi, 21.03.2008, 2006/470 E, 2008/1391 K

(ii) HD 22.1.1971, 1971/6381 E, 1971 /437 K

(iii) 14.HD 2.5.1977, 1977/2589 E, 1977/2680 K

(iv) 2.HD 25.10.1974, 1974/ 5184 E, 1974/6141 K

(v) 1. HD 24.01.2008, 2007/10807 E,2008/709 K




ANA SAYFA HAKKIMIZDA FAALİYET ALANLARIMIZ MAKALELER ÖRNEK VEKALETNAME İLETİŞİM

Copyright 2010 - 2013
Erhan KAYIŞLI

tanıma ve tenfiz davası tanıma davası yabancı ülke mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi ingiltere mahkeme kararının tanınması almanya mahkeme kararının tanınması kanada mahkeme kararının tanınması fransa mahkeme kararının tanınması isveç mahkeme kararının tanınması isviçre mahkeme kararının tanınması belçika mahkeme kararının tanınması abd mahkeme kararının tanınması istanbul avukatları miras vasiyet tazminat davası adliye hukuki danışmanlık tanıma tenfiz boşanma istanbul avukat uzlaştırıcı sözleşme Reyhan Kayışlı tanıma tenfiz trafik kazası hukuku iş davaları davaları istanbulda avukat uyuşmazlık arabuluculuk ceza iş hukuku tazminat dava mahkeme İstanbulun avukatları sözleşmeli avukat hukuku sigorta dava adliye mahkeme istanbulda avukatlar Bakırköy Çağlayan Gaziosmanpaşa icra boşanma işe iade davaları avukat reyhan kayışlı istanbulda avukat tanıma sigorta hukuku borçlar tenfiz istanbul'de avukat istanbul boşanma avukatı istanbul'da avukatlar kanun yasa ticaret şirketleri avukat istanbul temyiz yargıtay hukukavukat istanbul' de ticaret hukuku avukat istanbul barosu boşanma davaları Adalar Çekmeköy Silivri Arnavutköy Esenler Sultanbeyli Ataşehir Esenyurt Sultangazi Avcılar Eyüp Çapa Şile Bağcılar Fatih Şişli Bahçelievler Gaziosmanpaşa Bakırköy Güngören Başakşehir Kadıköy Üsküdar Bayrampaşa Kağıthane Zeytinburnu Beşiktaş Kartal Beylikdüzü Beyoğlu Cihangir Sarıyer Çağlayan